Van het gas af voor onafhankelijkheid? Of ruilen we gewoon van afhankelijkheid? We horen het steeds vaker: we moeten van het gas af om onafhankelijk te worden. Het klinkt logisch en geruststellend. Niemand wil dat basisvoorzieningen afhankelijk zijn van geopolitieke spanningen. Maar wie verder kijkt dan de slogan, ziet een paradox ontstaan. Vandaag bepalen inwoners nog grotendeels zelf hoe zij hun huis verwarmen: een eigen ketel, een eigen leverancier, en de vrijheid om te kiezen wat past bij de woning en het budget. Met een warmtenet verandert dat fundamenteel. Aansluiting betekent vaak vastzitten aan één systeem, één leverancier en een keuze die moeilijk omkeerbaar is. De belofte van zekerheid gaat gepaard met verlies van autonomie. Voor zulke systemen werken gemeenten samen met grote energiebedrijven. In Noordwijk duikt daarbij OMV op, een Oostenrijks concern dat groot is geworden met olie en gas en zich nu richt op aardwarmte en warmtenetten. Dat is geen lokaal initiatief of p...