Waarschuwing uit drie Nederlandse steden. 

Warmtenetten mislukken niet door slechte communicatie, maar door voorspelbare technische en financiële risico’s.

In Den Haag veranderden de belastingregels voor WKK’s. Daardoor stegen de kosten van het warmtenet explosief. De tarieven konden niet voldoende meegroeien en de gemeente moest voor miljoenen bijspringen om het systeem overeind te houden. Een WKK (warmte-kracht-koppeling) is een gasgestookte installatie die tegelijk warmte en elektriciteit produceert. Het lijkt efficiënt, maar het blijft volledig afhankelijk van aardgas en van belastingregels op gas en stroom.

In Rotterdam en Voorne-Putten leverde de geothermiebron veel minder warmte op dan vooraf was aangenomen. Het debiet viel tegen en dat maakte het hele project financieel onhaalbaar. Het warmtenet werd stilgelegd.

In Groningen mislukte de geothermiebron en werd het systeem extreem duur. De gemeentelijke organisatie raakte de controle kwijt en kosten liepen fors uit. Ook daar moest de gemeente financieel bijspringen.

En hoe staat Noordwijk ervoor? In de startnotitie voor het warmtenet staan vrijwel dezelfde risicofactoren als in de steden waar het misging. De geothermie in onze regio is nog niet bewezen en niemand weet hoeveel warmte er werkelijk gewonnen kan worden. Tot die tijd draait het warmtenet in Noordwijk volledig op aardgas en WKK-installaties. Dat volgt uit drie feiten. Ten eerste heeft de startnotitie geen bewezen bron. Geothermie is pas na 2030 mogelijk beschikbaar en alleen als boringen succesvol zijn. Zonder bewezen bron wordt in Nederland altijd gestart met een WKK. Ten tweede zegt de regio Holland Rijnland dit zelf al: in eerdere documenten staat dat warmtenetten in de eerste jaren draaien op tijdelijke bronnen zoals WKK en gasketels. Ten derde kiest Noordwijk voor een midden-temperatuurnetwerk, en dat kan niet zonder WKK. Een MT-net vraagt watertemperaturen van 70 tot 90 graden. Geothermie levert dat niet gegarandeerd, restwarmte bestaat hier nauwelijks en warmtepompen vragen gigantisch veel elektriciteit, die door netcongestie niet beschikbaar is. De enige bron die wel kan leveren is een gasgestookte WKK. Precies deze techniek veroorzaakte de financiële problemen in Den Haag toen de belastingregels veranderden.

Daar komen nog extra risico’s bij. 

Provinciale Staten waarschuwen dat warmtebelasting eraan komt, waardoor de kosten van een warmtenet verder kunnen stijgen. Onder de nieuwe warmtewet worden de tarieven kostengebaseerd. Dat betekent dat wanneer de kosten stijgen, bijvoorbeeld door aardgasprijzen of nieuwe belastingen op WKK’s, inwoners dat direct op hun rekening terugzien. Door de warmtekavelconstructie kunnen inwoners later niet meer terug naar gas. De risico’s liggen uiteindelijk bij de gemeente en de inwoners zelf, niet bij de warmtebedrijven.